Razzle Dazzle

Een tijdje terug kreeg ik een rondleiding door de nieuwe showroom van Primair Projekt in Berkel en Rodenrijs. Het door Mart van der Meer ontworpen pand is niet alleen ruimtelijk ontzettend spannend, ook de low-budget manier waarop hij met 'Dazzle Painting' de lobby een eigen gezicht gegeven heeft vond ik hoogst effectief.
A while ago as was given a tour of Primair Projekt's new showroom. The by Mart van der Meer designed building is not only spatially very exciting, I also found the low-budget way he used 'Dazzle Painting' in the lobby highly effective.



De Britse scheepsschilder Norman Wilkinson was een van de eersten die tijdens de 1e Wereldoorlog Dazzle Painting als camouflage toepaste op marineschepen.
British Marine painter Norman Wilkinson was one of the first to use Dazzle Painting as camouflage on ships during WW1.

Het idee was om de schutters op Duitse onderzeeboten in verwarring te brengen over het formaat, de snelheid en de richting van het doel.
The idea was to confuse the gunners on German U-boats as to the target's size, speed and course.

Hoewel ze bedacht waren om levens te redden werden de in het oog springende vlakken en strepen al snel toegepast voor meer alledaagse doeleinden, zoals dit mobiele cafe.
Although designed to save lives the eye-catching blocks and stripes soon would be used voor everyday purpose, like this travelling cafe.

En zelfs deze badpakken!
And even these bathingsuits!

source info: www.tate.org
source images: www.gotouring.com

Dazzle Painting blijft sindsdien een inspiratiebron voor kunstenaars en ontwerpers.
Patricia van Lubeck paste in 1990 deze 'urban camouflage' toe op haar Fiat Strada.
Ever since Dazzle Painting remains a source of insprations for artists and designers. In 1990 Patricia van Lubeck applied 'urban camouflage' on her Fiat Strada.


De Camouflage Church van kunstenaar Nathan Coley uit 2006.
The 2006 Camouflage Church by artist Nathan Coley.


En het recentelijk door Tobias Rehberger i.s.m. Artek ontworpen cafe voor de Biennale in Venetie.
And the recently designed cafe for the Venice Biennale by Tobias Rehberger i.c.w. Artek

vergeten vakman - Hans Rambonnet

Vorig jaar plaatste ik op dit weblog deze foto, die ik gemaakt had van de deurgrepen van de Doelen. Het zijn met name dit soort sprekende details - gemaakt met zoveel aandacht en vakmanschap - waardoor ik na-oorlogse Rotterdamse gebouwen zo bijzonder vind. Destijds kon ik niet achterhalen wie de maker was.

De foto werd onlangs opgemerkt door de dochter van Henri Louis ('Hans') Rambonnet. Ze mailde me dat ze als klein meisje haar vader in zijn werkplaats bezig zag terwijl hij de grepen aan het maken was. Omdat Google geen uitkomst bood en ik erg benieuwd was naar meer informatie, bood ze aan om haar familie te raadplegen.
Hierbij een klein eerbetoon aan deze bijzondere vergeten vakman.

Hans Rambonnet werd in september 1965 door de Vries Robbe gevraagd om - op basis van het logo van de Doelen - ornamentale deurgrepen te ontwerpen. Hij heeft er ongeveer 50 stuks van gemaakt. Ze zijn van wengé met een roestvrijstalen inleg. Om het staal naadloos in het hout te verzinken had hij een geheime methode ontwikkeld, die hij die hij ook voor kleinere sieraden gebruikte.

Een foto van de mallen:

En een prototype (nog zonder de drie karakteristieke cirkels):

In mei 1966 ging hij de grepen afleveren bij de Doelen. Voor de deur kreeg hij meteen een boete, maar hij ging naar het politiebureau om dit met een verhaaltje te voorkomen en dat lukte hem ook nog. Volgens zijn dochter kon je dat wel aan hem overlaten! Ze beschrijft hem als "een indrukwekkende verschijning. Bijna twee meter lang en ook niet zo heel dun, een mooie kop en een enorm aardige (maar ook eigenwijze) man met humor! Een echte heer!! "

Hans Rambonnet werd in 1923 geboren. Al van jongs af aan maakte hij dingen met zijn handen. De oorlog heeft veel invloed gehad op zijn leven. Het grootste gedeelte zat hij ondergedoken. Uitgerekend op 5 mei 1945 werd hij, toen hij in Canadese dienst was, bij een voedseltransport door de duitsers opgepakt en het bos ingeleid om gefusilleerd te worden. Door een ongelooflijk toeval gebeurde dit niet.
Als de oorlog er niet tussen was gekomen was hij waarschijnlijk een opleiding tot goudsmid of de kunstacademie gaan volgen. Na de oorlog kwam het er niet meer van en heeft hij aanvankelijk gewone banen gehad. In de 50er jaren heeft hij zich steeds meer toegelegd op het ambacht wat hij wilde uitoefenen en in de jaren daarna heeft hij zichzelf alles geleerd wat er maar te leren viel op het gebied van o.a. hout- en metaalbewerking, inlegwerk, antiek-restauratie en edelsmeden.

Sieraden van zilver en perspex:


Rambonnet maakte voornamelijk unica's in opdracht van particulieren en gaf cursussen pottenbakken en sieraden maken. Het werk was lichamelijk zwaar en financieel leefde hij in de marge van het bestaan. Maar de geestelijke vrijheid en rijkdom die de onafhankelijkheid als kleinschalige 'handvaardige' hem gaf was hem alles waard. Het was een ambachtsman zoals je die nu helaas nauwelijks meer tegenkomt. Een echte vakman, die het grootste deel van zijn leven in zijn enorme werkplaats vol machines in Warnsveld door mocht brengen.
Hans Rambonnet is in 2000 gestorven.

schermen / room dividers

Vandaag de schermen afgerond. Hier vast een voorproefje.
Finished the room dividers today. Here's a preview

werk in uitvoering / work in progress

Hier vast een paar foto's van de room dividers die ik op dit moment aan het maken ben in samenwerking met ligna vitae meubelmakerij. Ze worden komend weekend gepresenteerd tijdens de Route du Nord (www.zwaanshalskunst.nl) en 9/10 oktober tijdens het evenement Creatief Delfshaven in Rotterdam (www.creatiefdelfshaven.nl)
A few pictures of the room dividers I'm working on at the moment. They are being made in cooperation with ligna vitae and will be presented this weekend during Route du Nord (www.zwaanshalskunst.nl) and octobre 9/10 at Creatief Delfshaven (www.creatiefdelfshaven.nl) in Rotterdam.






Ontwerpschets van hoe het er uiteindelijk uit gaat zien.
Designsketch of the finished product

cultuur & natuur / culture & nature

Net twee dagen doorgebracht in Vlaanderen. De eerste dag hebben we een bezoek gebracht aan de Verbeke Foundation in Kemzeke (www.verbekefoundation.com), een privé domein voor hedendaagse kunst. De foundation is gehuisvest in een complex van kassen en loodsen, gesitueerd in een 12 hectare groot landschap. Als ontwerper met een voorliefde voor vakmanschap en ingenieuze detaillering vond ik de huidige kunsttentoonstelling nogal teleurstellend: te veel rottende organismen (die ik liever bekijk in een natuur-wetenschappelijke context) en rommelig geassembleerde constructies. Maar ondanks dat was het een interessante plek om rond te dwalen en ik vond toch een paar dingen de moeite waard om op camera vast te leggen.
Just spend two days in Belgium. The first day we went to the Verbeke Foundation in Kemzeke (www.verbekefoundation.com), a private initiative for contemporary art. The foundation is housed in a complex of hangars and greenhouses, set in a 30 acre landscape. As a designer I'm fond of craftsmanschip and ingenious detailling. Therefore I found the current art exhibition quite dissappointing: too many decomposing organisms (I prefer to see those in a natural science context) and crudely assembled structures. But still it was an interesting place to roam around and I found a few things worth capturing on camera.

Het toegangsgebied. Hier kwam in mijn beleving de doelstelling zoals die op de website omschreven wordt ("een plek waar cultuur, natuur en ecologie hand in hand gaan") goed tot z'n recht.
The entrance area. In my opinion the objective as mentioned on their website ("a place where culture, nature and ecology go hand in hand") is effectively visible here.


Afgedankte spoorkraan op het toegangsterrein. De vergankelijkheid van dit soort industriële machines heeft een onbedoelde schoonheid die me wel kan boeien.
Discarded railwaycrane in the entrance lot. The transcience of these kind of functional machines has an unintentional beauty which does fascinate me.


Mijn favoriet van de kunstwerken: de Dome van Aeneas Wilder. Een bijenkorf-vormige constructie die, geholpen door het wonder van de zwaartekracht, louter samengesteld is uit gestapelde houten balkjes.
My favourite of the artworks: the Dome by Aeneas Wilder. A beehive shaped construction which, aided by the miracle of gravity, is comprised solely of stacked wooden beams.


Binnen in de Dome, terwijl je omhoog kijkt naar een perfecte cirkel waarin de wolken langzaam voorbij zweven.
Inside the Dome, looking up at the perfect circle displaying the clouds floating by.


In een van de kassen werden voorheen palmbomen gekweekt. Die staan nu, opgesteld in een enorme rij, buiten te verdorren. Wat een prachtig plaatje oplevert.
In one of the greenhouses they used to grow palmtrees. These are now withering away in a huge row outside. Which leaves us with a lovely image.


Deze foto heb ik op de weg terug naar de bushalte genomen. Dit soort ongecultiveerde landjes - met een ratjetoe aan bouwvallige schuurtjes, onafgemaakte bouwwerken en stapels materiaal - kom je in Nederland nauwelijks nog tegen. Maar gelukkig delen de Belgen niet onze fanatieke aandrang om alles super georganiseerd en netjes te houden.
I took this picture on our walk back to the bus stop. Uncultivated areas like this - with an array of ramshackle sheds, unfinished buildings and stacks of materials - are almost impossible to find in Holland. But fortunately the Belgians don't share our zealous urge to keep everything super organised and neat.


De trein naar Antwerpen bracht ons langs twee compleet verschillende treinstations. Dit is het oudste gedeelte van het station van Sint Niklaas, wat vanaf het perron nog zichtbaar is. Ik las ergens dat het in 1972 gebouwd is, maar door de typische combinatie van moderne functionele architectuur en decoratieve toegepaste kunst oogt het eerder jaren '50.
The train back to Antwerp took us to two completely different train stations. This is the the oldest part of the station at Sint Niklaas, as seen from the platform. I read somewhere it was build in 1972, but thanks to the typical combination of functional modern architecture and decorative applied art it looks rather 1950's.


Wat een verschil met het Centraal Station van Antwerpen! Dit stationsgebouw werd eind 19e eeuw ontworpen in eclectische stijl en is tegelijkertijd imposant en grotesk. Hoewel de trein het hypermoderne vervoermiddel van die tijd was, geeft de majestueuze entreehal eerder het gevoel binnen te stappen in een barokke kathedraal of operagebouw. Toch was koning Leopold II er blijkbaar toendertijd niet bijzonder van onder de indruk. Bij de opening in 1905 schijnt hij gezegd te hebben: "Het is een mooi, klein stationnetje".
What a difference with Antwerp Central Station! This building was designed at the end of the 19th century in eclectic style and is at the same time impressive and grotesque. Although the train was the ultramodern method of transport in those days, the majestic entrance hall rather feels like entering a baroque kathedral or operahouse. But apparently at the time King Leopold II wasn't that impressed. At the opening in 1905 he seems to have said: "It's a pretty little station".


De tweede dag brachten we een bezoek aan Antwerpen Zoo, een van de oudste dierentuinen ter wereld. Hij werd in het midden van de 19e eeuw ontworpen als een stadspark. Hier konden heren van goede komaf en dames met parasol hun zondagse wandelingetje maken, terwijl ze genoten van de wonderen der natuur. Er zijn nog een paar fantastische verblijven uit die eerste periode te zien, waarvan de stijl een verwijzing was naar het land van herkomst van de dieren die er in ondergebracht waren.
Day two we visited Antwerp Zoo, one of the oldest zoo's in the world. It was designed mid 19th century as a city park. Here gentlemen of good descent and ladies with parasols could take a sunday stroll, whilst enjoying the marvels of nature. It still features a few magnificent period dwellings, designed in a style that reflected the geographical origin of the animals they housed.

Een van de mozaieken op de entreepoort, die begin 20e eeuw naast het toen nieuwe Centraal Station gebouwd werd.
One of the mosaics at the new entrance gate, which was build early 20th century next to the Central Station.


De Moorse Tempel uit 1885. Hier waren destijds de struisvogels en emoe's gehuisvest.
The Morish Temple of 1885. Back then this is where the ostriches and emu's were put up.


De Egyptische Tempel uit 1856, het huis van de olifanten en giraffen. Let op de speciaal op maat gemaakte deuren!
The Egyptian Temple of 1856, home of the elephants and giraffes. Notice the specially made to measure doors!


De prachtige mozaiekvloer met lotusbloemen in de Egyptische tempel.
The beautiful mosaic floor with lotus flowers inside the Egyptian Temple.


De firma Pellarin heeft prachtig werk afgeleverd, dus ik gun ze graag dit stukje gratis publiciteit (hoewel ik betwijfel of het bedrijf nog steeds bestaat).
The Pellarin firm did a splendid job, so I'm happy to give them this bit of free publicity (although I doubt if the company still exists).


Helaas kon ik over dit paviljoen geen informatie vinden, dus ik weet niet wanneer het gebouwd werd. Maar het zou me niet verbazen als het uit de jaren '50 is, want de 'boomstammetjes stijl' was behoorlijk populair in die tijd.
Unfortunately I couldn't find any imformation about this dwelling, so I'm not sure when it was build. It might be 1950's though, as the 'log style' was pretty popular around that period.


Het aquarium in de Zoo is niet bepaald indrukwekkend. Maar dit hoogst decoratieve onderwater tafereeltje vond ik onweerstaanbaar!
The aquarium in the Zoo is not very impressive. But this highly decorative underwater scene I found irresistible!

Space Age happening

Vorige week heb ik in Planetart in Amsterdam een lezing gehouden over de grotendeels vergeten, ultramoderne commerciële architectuur uit de jaren '50 en '60. Ondersteund door muziekfragmenten en honderden afbeeldingen heb ik het publiek meegenomen op een associatieve visuele ontdekkingsreis door een periode met een beeldtaal die mij als vormgever enorm fascineert en inspireert!
Last week I gave a lecture about the mostly forgotten, ultramodern commercial architecture of the 50's and 60's. Supported by music samples and numerous images I took the audience on an associative, visual voyage of discovery through an era with a visual language which, as a designer, I find immensely fascinating and inspiring!



De reis begon bij de Amerikaanse Googie en Tiki architectuur, liep vervolgens via ultramoderne gebouwen in onder andere Zuid-Amerika en Europa naar hoogst modern aandoende bouwwerken achter het IJzeren Gordijn, nam een kijkje in futuristisch aandoende kerncentrales en op de sets uit Science Fiction en James Bond films en eindigde met een bezoek aan de Space Age paviljoens op o.a. de wereldtentoonstellingen en de visionaire kunststof huizen van de toekomst. En dat alles geplaatst in de context van een tijdperk wat gekenmerkt werd door schijnbaar grenzeloze economische groei, technische mogelijkheden en visionaire dromen voor een toekomst in de ruimte, maar tegelijkertijd overschaduwd werd door de nucleaire dreiging van de Koude Oorlog.
The journey began with the American Googie and Tiki architecture, continued via ultramodern buildings in South America and Europe to highly modern looking structures behind the Iron Curtain, took a look at futuristic looking nuclear power plants and the settings of Science Fiction and James Bond movies and ended with a visit of the Space Age pavilions of a.o the World Expo's and the visionary molded plastic houses of the future. And all that in the context of an era distinguished by seemingly endless economic growth, technical possibilities and visionary dreams for a future in outer space, but at the same time clouded by the nuclear threat of the Cold War.



Een paar reacties van bezoekers:
"Wat een interessante en mooi opgebouwde presentatie was dat! Ik heb er met volle teugen van genoten."
"Vreselijk leuk! Heel veel aspecten en namen die je noemde was ik wel mee bekend maar al die verbanden en de oorzakelijkheid van dingen die jij in je lezing stopte, dat was echt fantastisch!"
"De vorm was heel leuk. Lezingen kunnen zo stoffig zijn, maar dit was een happening. Uitgaan en slimmer worden tegelijkertijd!"
A few visitors reactions:
"What an interesting and beautifully constructed presentation you gave! I enjoyed every minute of it."
"A lot of fun! Many of the aspects and names you mentioned were already familair to me, but all the connections and causality you put in your lecture were fantastic!"
"The format was very entertaining. Lectures can be so boring, but this was a happening. Going out and getting smarter at the same time!"

bruggen bouwen / building bridges

De laatste tijd zoek ik in mijn ontwerpen meer en meer het grensgebied op tussen interieur-ontwerp en toegepaste kunst. En bouw ik op die manier als het ware een brug tussen mijn verleden als monumentaal kunstenaar en mijn huidige werkzaamheden als interieur-ontwerper. Het leek het me daarom een leuk idee om jullie het project te laten zien waarmee ik in 1989 afstudeerde aan de kunstacademie.
In my designs I focus more and more on the field between interior design and applied art. I'm building a bridge, as it were, between my past as a monumental artist and my present profession as an interior designer. That's why I thought it would be a nice idea to share with you my 1989 art school graduation project.


Het object was geinspireerd op de bekisting waarmee een betonnen brugdeel gestort zou kunnen worden. De vormentaal kwam voort uit mijn fascinatie voor de onbedoelde esthetiek van dergelijke functionele constructies. Het was destijds tevens het eerste object van deze schaal wat ik eigenhandig maakte. En geloof me, met zo'n 300 pen-en-gat verbindingen heeft me dat letterlijk bloed, zweet en tranen gekost:)
The object was inspired by the moulding for a concrete bridge. The shape reflected my fascination for the unintentional esthetics of those kind of functional constructions. At the time it was also the first object of this scale that I build with my own two hands. And believe me, with approximately 300 joints with wooden pegs that literally cost blood, sweat and tears :)


Het object bevatte ook een verrassing: Door de binnenkant van de bekisting met oranje menie te schilderen ontstond een bijna architectonische ruimte, die alleen van bovenaf te zien was. Het geheel was bijna volledig gemaakt van sloophout. Na ongeveer een jaar heb ik het opnieuw verzaagd en heeft het materiaal een derde leven gekregen als brandstof voor de houtkachels in mijn atelierpand.
The object also contained a surprise: By painting the interior of the mould orange it turned into an almost architectural space, which was only visible from above. The structure was almost completely made of recycled timber. After about a year I took it apart and the timber was given a third life as fuel for the woodburners in my studio building.


Ook als interieur-ontwerper word ik nog steeds geinspireerd door dit soort constructies, het vakmanschap wat er bij komt kijken en de buitengewone detaillering. Mijn plaatjes-archief blijft zich dan ook vullen met voorbeelden, zoals deze afbeelding van de Walton Bridge, die in 1748 ontworpen werd door William Etheridge en destijds beschreven werd als 'de mooiste houten boog ter wereld'. Ik vind het niet verwonderlijk dat Canaletto hem twee keer als onderwerp voor een schilderij heeft gebruikt!
As an interior designer I'm still inspired by these kind of constructions, the craftmanship involved and the extraordinary details. My picture archive keeps filling up with examples, like this one of the Walton Bridge, which was designed in 1748 by William Etheridge and at the time was described as 'the most beautiful arch in the world'. I can understand why Canaletto used it twice as a feature in a painting!